Przewlekła choroba zapalna jelit - co to jest?

Przewlekła choroba zapalna jelit (w skrócie IBD) powoduje stan zapalny ściany jelita, który może dotyczyć różnych warstw i obszarów jelita. Okresy zapalenia przeplatają się z okresami bezobjawowymi.

Dwie najczęstsze przewlekłe choroby zapalne jelit to wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna. Podczas gdy cały przewód pokarmowy może być objęty stanem zapalnym w chorobie Leśniowskiego-Crohna, tylko jelito grube jest dotknięte wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. W chorobie Leśniowskiego-Crohna obszary objęte i nieobjęte stanem zapalnym mogą występować naprzemiennie. Ostatni odcinek jelita cienkiego (końcowy odcinek jelita krętego) i przedni obszar jelita grubego (bliższy odcinek okrężnicy) są najczęściej objęte stanem zapalnym. We wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego dotknięte chorobą odcinki jelita leżą obok siebie. Stan zapalny rozpoczyna się w odbytnicy i może rozprzestrzeniać się na całe jelito grube.

Przewlekłe nieswoiste zapalenie jelit może być wywoływane przez różne czynniki. Zakłada się, że żadna pojedyncza przyczyna nie jest odpowiedzialna za IBD, ale że jest to interakcja różnych czynników, które powodują, że jelito staje się ciągle w stanie zapalnym.

Zaburzona bariera jelitowa odgrywa ważną rolę w rozwoju IBD. Normalnie bariera jelitowa tworzy ścianę ochronną, która chroni ścianę jelita przed zarazkami i toksynami. Jeśli ta osłona ochronna zostanie uszkodzona, mogą wystąpić różne problemy jelitowe - w tym przewlekła choroba zapalna jelit lub zespół jelita drażliwego (IBS). Inne czynniki, które mogą być związane ze stanem zapalnym jelit, to na przykład dziedziczne (genetyczne) predyspozycje i wcześniejsze infekcje jelitowe.

Przewlekłe choroby zapalne jelit charakteryzują się takimi objawami jak

• Ból brzucha
• biegunka, czasami krwawa
• wzdęcia
• nieznacznie podwyższona temperatura ciała

Czasami przewlekłe choroby zapalne jelit powodują również objawy spoza przewodu pokarmowego, w tym

• Zmiany skórne
• zapalenie różnych warstw oka, np. zapalenie rogówki
• Zmiany w stawach, np. zapalenie stawów.

Nawracające zapalenie jelit może prowadzić do różnych powikłań, na przykład

• Kanały łączące różne pętle jelitowe z innymi narządami lub powierzchnią skóry (przetoki)
• ropnie
• Utrata masy ciała i niedożywienie
• U dzieci: opóźniony wzrost
• Niedrożność jelit

W zależności od rozległości i rozprzestrzeniania się stanu zapalnego, przewlekłe zapalenie jelit leczy się lekami przeciwzapalnymi (np. kortyzonem) i zabiegami chirurgicznymi. Jeśli stan zapalny jest wystarczająco rozległy, okrężnica może zostać całkowicie usunięta. W ten sposób można wyleczyć wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Chociaż chorobę Leśniowskiego-Crohna można leczyć do tej pory, nie można jej całkowicie wyleczyć. Odpowiednia dieta może wspomóc terapię.